فواد ایزدی، تحلیلگر مسائل بینالملل، در گفتوگویی مطبوعاتی درباره بحث فعال شدن «مکانیزم ماشه» از سوی اروپاییها گفت: برای مدیریت این شرایط باید همان روشی را پیش بگیریم که زمانی آمریکا مدعی فعالسازی «اسنپبک» شد. آن زمان، این ادعا باعث اختلاف در شورای امنیت شد؛ برخی کشورها اساساً موضوع را قبول نکردند و برخی دیگر از تصمیم آمریکا برای اعمال محدودیتهای بیشتر حمایت کردند.
او تأکید کرد که مکانیزم ماشه هنوز بهطور رسمی فعال نشده و صرفاً بحث آن مطرح شده است. به گفته ایزدی، با توجه به مخالفت چین و روسیه، فعلاً موضوع فعال یا غیرفعال شدن ماشه جای بحث دارد. همچنین تعدادی از کشورهای غیرعضو هم قصد مخالفت دارند، بنابراین لازم است رایزنیهای دیپلماتیک جدی انجام شود تا از فعال شدن این مکانیزم جلوگیری شود.
شبکه سرمد: استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران گفت: بعضی کشورها به هیچ عنوان حاضر به همکاری با ایران نیستند و برای قطع رابطه نیازی به «اسنپبک» یا تحریمهای رسمی ندارند. اما در مقابل، کشورهایی هم هستند که حتی در شرایط تحریم با ایران همکاری میکنند و اینجاست که دستگاه دیپلماسی باید با تلاش جدی و گفتوگو، زمینه ادامه این روابط را فراهم کند. به گفته او، وقتی اروپاییها با هماهنگی آمریکا و اسرائیل مسیر فشار و تهدید علیه ایران را انتخاب کردهاند، اهمیت دیپلماسی منطقهای و همکاری با کشورهایی مثل چین، روسیه و هند بیش از پیش مشخص میشود.
او ادامه داد: برخی در داخل کشور مدام از مذاکره حرف میزنند و گفتوگو با اروپا و حتی آمریکا را تنها راهحل مشکلات میدانند، در حالی که تجربه نشان داده این نگاه سادهانگارانه است. وسط مذاکرات با آمریکا، اسرائیل با هماهنگی کامل آنها به مرزهای ایران حمله کرد و جنگی نابرابر را تحمیل نمود. ما بارها مذاکره کردهایم؛ برجام حاصل شد اما طرف مقابل زیر توافق زد. امسال هم مذاکره کردیم و باز هم حمله کردند. متأسفانه عدهای، آگاهانه یا ناآگاهانه، از این تجربهها درس نگرفتهاند و همچنان اصرار دارند که گفتوگو با دشمن تنها راه جلوگیری از حمله است.
او توضیح داد: اگر حمله به ایران برای آمریکا هزینه سنگینی داشته باشد، سراغش نمیرود؛ اما اگر مطمئن باشند از هر نظر آمادهاند، حتماً اقدام خواهند کرد. به گفته او، دلیل اینکه آمریکا در تمام این سالها به ایران حمله نکرده، این بوده که برآوردشان نشان میداد چنین تهاجمی بهای بسیار گزافی برایشان خواهد داشت.
او تأکید کرد: چه مذاکره کنیم و چه نکنیم، مشکل بین ایران و آمریکا حلشدنی نیست. پس برای پیشبرد امور کشور نباید مثل کوبا که سالهاست زیر تحریم است، منتظر تصمیم آمریکا بمانیم. بعضی مشکلات ما اصلاً ربطی به آمریکا یا هیچ دشمن خارجی ندارد؛ مثلاً اگر یک قاضی یا نماینده مجلس در کشور رشوه بگیرد، این فقط به خودمان برمیگردد و مسئولیتش با ماست، نه با آمریکا و نه با اسرائیل. بخشی از مشکلات ما کاملاً داخلی است و ارتباطی به سیاست خارجی ندارد.
ایزدی در پایان گفت: همکاری با کشورهای غربی میتواند مزایایی داشته باشد، اما وقتی آنها دست از ایرانهراسی برنمیدارند، همین روابط سیاسی و اقتصادی با چین، روسیه و همسایهها برای مدیریت اقتصاد کشور کافی است. باید پذیرفت که از غرب نه خیری به ما میرسد و نه تکنولوژی میدهند. در عوض، چین و روسیه حداقل به ما حمله نمیکنند و همین خودش نکته مهمی است.
