۱۶ خرداد ۱۴۰۲ از «فتاح»، موشک هایپرسونیک ساخت ایران، پردهبرداری شد؛ پروژهای که نخستینبار آبان ۱۴۰۱ در مراسم سالگرد سردار حسن طهرانیمقدم به آن اشاره شده بود. در این آیین، جمعی از مقامهای ارشد دولت و نیروهای مسلح حضور داشتند و آن را یکی از دستاوردهای شاخص برنامه موشکی کشور توصیف کردند.
ویژگی های منحصر به فرد موشک فتاح چیست؟
- برد تقریبی: بنا بر توضیحات رسمی، برد عملیاتی در حدود ۱۴۰۰ کیلومتر عنوان شده است.
- ماهیت هایپرسونیک: سرعت فراتر از صوت همراه با مانورپذیری بالا در فازهای مختلف پرواز.
- پیشران و هدایت: استفاده از پیشران سوخت جامد و سامانه تغییر بردار رانش برای تغییر مسیرهای سریع.
- گریزپذیری از پدافند: ادعا میشود با ترکیب سرعت، مانور و کاهش مقطع راداری، عبور از سامانههای دفاع موشکی دشوار میشود.
- دقت اصابت: از دقتزنی بالا بهعنوان بخش مهم کارنامه عملکردی نام برده شده است.
جایگاه فناوری در مقیاس جهانی
مسئولان نظامی گفتند دستیابی به فناوری موشکهای هایپرسونیک ایران را در کنار شمار محدودی از کشورها قرار میدهد؛ حوزهای که در سالهای اخیر در ایالات متحده، روسیه و چین نیز پیگیری شده است.
پیامدهای راهبردی موشک فتاح
- بازدارندگی: از «فتاح» بهعنوان ابزاری برای کاهش اثربخشی سپرهای موشکی رقیب یاد شده است.
- طراحی هدفمند: تأکید میشود ترکیب سرعت و مانور بهگونهای است که کار رهگیری را برای سامانههای پدافندی دشوار میکند.
- همافزایی با سایر توانمندیها: در ادبیات رسمی، این موشک مکمل دیگر مؤلفههای دفاعی توصیف میشود.
«فتاح» در روایت رسمی، نماد جهش فناوری در حوزه موشکهای پرسرعت و مانورپذیر است. این بازنویسی با پرهیز از ذکر جزئیات عملیاتی، تصویری خلاصه و غیرتخصصی از آنچه در مراسم رونمایی و پس از آن مطرح شده ارائه میکند. اگر بخواهی، میتوانم نسخهای خبریتر (کوتاه و تیترمحور) یا تحلیلیتر (با مقایسه بینالمللی) هم آماده کنم.
«فتاح» و عبور از سپر موشکی دشمن
پس از شلیک، موشک فتاح حدود دوسوم مسیر خود تا هدف — معادل نزدیک به ۹۰۰ کیلومتر — را در خطی نسبتاً ثابت و با سرعت پایدار طی میکند. اما در یکسوم پایانی، سناریو تغییر میکند: موتور مرحله دوم با سوخت جامد و نازل متحرک فعال میشود، سرعت بهطور ناگهانی تا سه برابر افزایش مییابد و موشک همزمان به مانورهای پیدرپی و تغییر مسیرهای پیشبینیناپذیر روی میآورد.
این الگوی پروازی پیچیده، محاسبات راداری سامانههای پدافندی را دچار خطا کرده و شانس اصابت موشکهای رهگیر را به شدت کاهش میدهد. نمونهای مشابه در دسامبر ۲۰۱۴ مشاهده شد که ناتوانی سامانه «آرو» (پیکان) در رهگیری یک موشک، به ویژگیهای همینگونه سرعتگیری و مانور نسبت داده شد.
طراحی «فتاح» با بررسی دقیق عملکرد پیشرفتهترین سپرهای دفاعی آمریکا و رژیم صهیونیستی صورت گرفته است. بر اساس ادعاهای مطرحشده، این موشک نهتنها قادر به عبور از سد این سامانههاست، بلکه میتواند آنها را از کار بیندازد و مسیر را برای موجهای بعدی حملات موشکی باز کند.
اینفوگرافی موشک فتاح
